News & Events

Vanaf het schooljaar 2017-2018 organiseert Opleider2025 zogeheten‘Kennisateliers’, waarbij mbo-opleiders aan de hand van een door henzelf ingebracht vraagstuk handvatten vergaren om het onderwijsproces in hun praktijkgerichte opleidingen te optimaliseren. Het thema van deze reeks Kennisateliers is de responsiviteit onderwijs-arbeidsmarkt. Vraagstukken die ingebracht worden gaan dan ook specifiek over publiek-privaat samenwerken (PPS), hybride leervormen en praktijkleren. Een van de Kennisateliers vond op 27 oktober plaats bij de Car Academy van het Summa College. Verslag van een dagdeel vol knetterende synergie.

Er is geen blauwdruk voor responsief beroepsonderwijs, oftewel onderwijs dat snel in kan spelen op ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Een succesformule voor werkplekleren, hybride leren of andere praktijkgerichte leervormen bestaat niet. Dit betekent echter niet dat je opnieuw het wiel moet uitvinden. Die gedachte wordt onderstreept in de Kennisateliers die Opleider2025 – een initiatief van de Beroepsvereniging Opleiders MBO (BVMBO) en het Platform Bèta Techniek/Katapult– samen met Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo) organiseert. De ateliers, bestaande uit twee sessies van elk een dagdeel, zijn bestemd voor docenten en instructeurs. Zij krijgen hier de kans om zelf een vraagstuk in te brengen en hiervoor – in de vorm van wetenschappelijke kennis, ervaringen van collega-opleiders én praktijkkennis van experts – handreikingen te ‘verzamelen’ die hen verder op weg helpen.

Raakvlakken
De vraagstukken hebben doorgaans een domeinspecifieke aanleiding. Bijvoorbeeld de bouw van een praktijkgerichte leeromgeving op het gebied van automotive, zoals we hier in Eindhoven bij de Car Academy van het Summa College, inspirerende locatie van dit Kennisatelier, kunnen bewonderen. Toch kan een kijkje in de keuken van een ander domein uitermate verhelderd zijn. Dat blijkt bij dit Kennisatelier waaraan opleiders van vier verschillende mbo-scholen uit het zuiden van het land deelnemen. Het mbo toont zich hier in haar veelkleurigheid: het gaat over techniek, zorg én Hospitality en service, over BBL, BOL, over niveau 4, maar ook over entree. Ondanks die diversiteit zijn er vele raakvlakken. Zo heeft docente Toos (Gilde Opleidingen) als vraagstuk ingebracht dat ze ervoor wil zorgen dat bij de nieuw op te zetten excellente opleiding Hospitality & Horecaondernemer het niveau zoals dit vanuit het kwalificatiedossier wordt geëist ook bij het leren in de praktijk gemonitord kan worden. Zodra zij dit bij de kennismakingsronde van dit Kennisatelier aan de groep vertelt, doet Giel Kessels, docent en initiatiefnemer van de Car Academy, een inspirerende handreiking: hij heeft, als voorbereiding op een mogelijk promotieonderzoek op het terrein van beoordelen/waarderen, al veel kennis hierover vergaard en wil dit graag delen met Toos. Ook bij andere vragen die bij deze voorstelronde over de tafel vliegen – variërend van ‘Hoe kun je werkplekleren inzetten zonder dat je betaalde banen verdringt?’ tot ‘Hoe krijgen we alle docenten mee in onze praktijkgerichte ontwikkeling?’ – gunnen de deelnemers elkaar een kijkje in de keuken.

CIMO
Naast de ervaringen van medeopleiders, kunnen de deelnemers aan de Kennisateliers ook volop putten uit de wetenschap en de vele handreikingen (publicaties met inzichten, modellen, tools) die diverse onderzoeken hebben opgeleverd. Hester Smulders (ecbo) geeft de deelnemers ondermeer een korte uitleg over de CIMO-logica, een methodiek waarmee je een helder ontwerpmodel kunt ontwikkelen voor het specifieke vraagstuk dat je hebt. Je gaat hierbij uit van de Context, inventariseert de mogelijke Interventies en onderzoekt welke Mechanismen er vermoedelijk voor gaan zorgen dat je interventies tot de beoogde effecten (de Outcome) leiden. Na de uitleg mogen de deelnemers, gewapend met invulformulieren en een overzicht van mogelijke hulpvragen per onderdeel, aan de slag. Dit gebeurt in duo’s, zodat ook hier direct kennisuitwisseling en feedback plaatsvinden.

CIMO

Kennis benutten
‘Ik hoop dat deze groep opleiders door de Kennisateliers meer gestructureerd naar hun vraagstukken gaan kijken’, vertelt Hester terwijl de deelnemers ijverig hun CIMO invullen. ‘Zij scherpen in twee sessies hun vraagstuk aan en ontdekken waarop ze kunnen handelen. Verder hoop ik dat ze de beschikbare kennis benutten, want daarmee kun je structuur aanbrengen. Er wordt heel vaak op onderdelen ontworpen, terwijl de samenhang ontbreekt. En dat is nou juist zo belangrijk.’ ‘Er gaat bijvoorbeeld veel mis tussen de onderdelen “Interventies” en “Mechanismen”, vult Anniek van Anraad (projectleider Opleider2025) aan. ‘De interventie zet dan niet in werking wat je graag wilt’. ‘Dan werk je heel hard aan het verkeerde’, voegt Hester toe. ‘Zonde.’

Katapult: 1-op-1 ondersteuning
Gelukkig krijgen de aanwezige mbo-opleiders volop ondersteuning. ‘Deze deelnemers zetten vandaag de eerste aanzet op papier’, vertelt Hester. ‘Die gaan ze vervolgens individueel of in teamverband op hun eigen school uitwerken. Samen met mijn collega José Hermanussen, die ook de kennisateliers begeleidt,  kijken we dan of hun CIMO logisch is en analyseren de vraagstukken.’ ‘Die sturen we daarna door naar Katapult, een lerend netwerk van ongeveer 150 samenwerkingsverbanden tussen onderwijs en bedrijfsleven’, legt Anniek uit. ‘Uit dit netwerk selecteert Katapult experts die veel praktijkkennis hebben over het specifieke vraagstuk. Bijvoorbeeld omdat ze zelf een vergelijkbaar traject hebben doorlopen of hierop uitgebreid onderzoek hebben verricht. Alle deelnemers van het Kennisatelier worden zo gekoppeld aan experts, waarmee ze contact kunnen opnemen om over hun vraagstuk te sparren. Je krijgt dus 1-op-1 ondersteuning en kunt zo de volgende stappen maken. Bij de tweede sessie presenteer je je plan aan de overige deelnemers. Ook hier dragen de onderzoekers van ecbo op maat wetenschappelijke kennis aan en geven je als critical friends feedback .’

‘Je krijgt bij de Kennisateliers dus op verschillende manieren handreikingen om jouw hybride leeromgeving, praktijkgerichte opleiding of andere vorm van werkplekleren gestructureerd te ontwerpen’, besluit Hester. ‘Er mag dan geen blauwdruk zijn, maar we kunnen wel ontzettend veel van elkaar leren.’

Meer weten over de Kennisateliers? Ga dan naar
http://ecbo.nl/kennisateliers-mbo/.

Geef een reactie

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn