Standpunten

Brief aan Minister van 23 september 2016
Proces invoering herziene kwalificatiestructuur verloopt stroef

Afgelopen schooljaar (2015-2016) hebben alle mbo-opleidingen voorbereidingen getroffen om de nieuwe kwalificatiedossiers en de keuzedelen in augustus 2016 in te kunnen voeren. Naarmate het schooljaar vorderde, hoorde de Beroepsvereniging opleiders in het MBO (BVMBO) – bij verschillende teams van meerdere ROC ’s – steeds meer verontrustende geluiden over de implementatie van de herziening.

De BVMBO wilde meer zicht krijgen op de specifieke inhoud en omvang van deze bezorgdheid. De herziening van de kwalificatiestructuur moet immers een verbetering van het middelbaar beroepsonderwijs opleveren.

Om de bezorgdheid goed in kaart te kunnen brengen, heeft de BVMBO in juni en juli een enquête uitgezet onder alle opleiders in het mbo. In totaal hebben 239 personen de enquête ingevuld. Deze respondenten werken bij 28 verschillende mbo-instellingen. De uitslag van de enquête vormt een goede graadmeter voor de stand van zaken wat de invoering van de herziene kwalificatiedossiers en de keuzedelen betreft. Samengevat: het proces verloopt niet helemaal soepel. We vinden het daarom van belang om de uitkomsten met u te delen.

In de enquête zijn vragen opgenomen over het kwalificatiedossier, de keuzedelen, de examinering en het onderwijsprogramma. Hieronder vatten we per thema de belangrijkste uitkomsten samen.

Kwalificatiedossiers

Uit de antwoorden op vragen over de kwalificatiedossiers blijkt dat voor de meeste respondenten het (voor hen relevante) kwalificatiedossier compleet en actueel is én past bij de aard van de opleiding.

Keuzedelen

De keuzedelen en de implementatie daarvan blijkt voor veel respondenten een bron van zorg te zijn. Ze vinden dat er binnen de opleiding te weinig keuzedelen beschikbaar zijn om studenten een echte keuze aan te kunnen bieden. Met de huidige keuzedelen is het lastig om het profiel/de identiteit van de opleiding vorm te geven. De beschikbare keuzedelen zijn vaak generiek van karakter.

De respondenten vinden dat er onvoldoende expertise (intern en extern) is om de keuzedelen inhoudelijk vorm te geven en te examineren.

De ontwikkeling van keuzedelen vraagt veel tijd. Veel respondenten ervaren dit als een extra klus waar onvoldoende tijd voor is. Voor het eerste leerjaar zijn, bij meer dan de helft van de respondenten, de keuzedelen nog niet ontwikkeld.

Examinering en onderwijs

De respondenten geven aan dat de ontwikkeling van het onderwijsprogramma voor veel opleidingen stagneert/achterloopt, omdat het examenmateriaal niet of te laat (juni 2016) beschikbaar is. Mede hierdoor blijkt dat bij veel opleidingen het examenmateriaal nog niet goedgekeurd en vastgesteld is. Ook zijn examenprocessen (nog) niet vastgelegd. Dit heeft ook consequenties voor de wijze waarop het werkveld/bedrijfsleven meegenomen en geïnformeerd kan worden. Respondenten vragen zich af of het werkveld voldoende voorbereid is op de herziene kwalificatiedossiers en de keuzedelen. Weten werkgevers wat hun rol is in de nieuwe structuur?

Kortom, uit de enquête komt naar voren dat opleidingen binnen het mbo constructief vorm proberen te geven aan onderwijs dat aanhaakt bij de nieuwe kwalificatiedossiers en de keuzedelen. Dit proces verloopt helaas niet vloeiend. Instellingen ondervinden veel hinder van het feit dat het examenmateriaal niet op tijd klaar is. Ook blijken de keuzedelen een bron van zorg te zijn: de kwaliteit en keuzemogelijkheden staan vooralsnog onder druk.